De verschillende zones
Ieder levend plantaardig of dierlijk organisme binnen het vijverbiotoop
voelt zich het best thuis op een welbepaalde plaats. Als wij een kans willen
geven aan deze organismen, dan is het belangrijk deze plaatsen te creëren
in onze vijver. Zo is het onder meer noodzakelijk om verschillende dieptes
te voorzien:
- het oevergedeelte
- Biologische gedeelte
- een zone met een diepte van ongeveer 60 cm
- de diepe zone variërend van 80 cm tot een diepte van 200 cm
Als over dieptes gesproken wordt dan word er bedoelt de diepte gemeten vanaf
de aanzet van de planten. Met andere woorden: de dikte van de vijverbodem
wordt daarin niet meegerekend. In het geval men werkt met plantcontainers
nemen wij de diepte vanaf de bovenzijde van de vijvermanden.
De diepe zone
De diepe zone is vooral belangrijk om extreem lage en hoge temperaturen
te overbruggen. Als het in de winter streng gaat vriezen, dan wordt het
voor alle levende plantaardige en dierlijke organismen ontzettend moeilijk.
Al deze organismen kunnen moeilijk overleven in diepgevroren toestand. In
de diepe zone zal de watertemperatuur altijd positief en min of meer stabiel
zijn. Ook planten hebben systemen ontwikkeld om de dikke ijskorst te mijden
in de winter.
Anderzijds zijn er de extreem hoge temperaturen in de zomer. Als de vijver
over zijn volledige oppervlakte te ondiep gemaakt wordt, dan zal in warmere
periodes de temperatuur van het vijverwater te sterk omhoog gaan. Het warme
water is zuurstofarm. Dat gevaar bestaat ook in de zwem vijver. Niet alleen
de dierlijke organismen hebben nood aan zuurstofrijk water, ook voor de
planten is dit zo. Ondiepe vijvers krijgen in de zomer last van algenplagen,
terwijl de planten het niet goed doen. Algen zijn immers primaire planten
en sommige soorten kunnen perfect gedijen in zuurstofarm water.
Welke diepte is nodig?
Een diepte van twee meter hoeft enkel wanneer men beslist om koi te houden.
Let wel: op een diepte van twee meter zullen slechts weinig planten groeien.
Hoe dieper het water, hoe meer licht geabsorbeerd wordt. Gezien de planten
dat licht nodig hebben voor de fotosynthesewerking, zullen planten vanaf
een bepaalde diepte te weinig licht ontvangen om nog te kunnen groeien.
Ook algen ontvangen op deze dieptes te weinig licht. Een diepe vijver is
meteen een eerste wapen in de strijd tegen algen. Zorg er dan wel voor dat
het water circuleert, zodat het water van de diepere zones overal verspreid
wordt. Een lichte waterstroming is altijd goed! Aan de oppervlakte wordt
zuurstof opgenomen en zo krijgt u zuurstofrijk water, wat heel belangrijk is.
Zone met een diepte van 60 cm
Te diep water is funest voor de fotosynthesewerking van planten. Ook bepaalde
dieren houden van een iets mindere waterdiepte. Vandaar de keuze om een
diepte te creëren van ongeveer 60 cm. Veel
wortelende echte waterplanten zullen in deze zone goed gedijen. Waterlelies,
kaapse waterlelie, watergentiaan, enz. zijn enkele soorten die hier thuishoren.
Het biologische gedeelte
Het biologische gedeelte is zeer belangrijk! Het biologische gedeelte heeft
een zeer grote filtercapaciteit en het is bovendien de kraamkliniek voor
de dierlijke organismen. Er bestaat bovenal een enorme verscheidenheid aan
planten die thuishoren in dit deel van de vijver. Zorg ervoor dat de watercirculatie
door de vijver ook door het moerasgedeelte passeert.
Het jongbroed van onze vissen, amfibieën,
insectenlarven, enz. vinden in het ondiepe moeras een goede bescherming
tegen rovers. Grotere vissen kunnen immers moeilijk manoeuvreren in dit
deel van de vijver. Het water is er ook warmer en daar profiteert het jongbroed
van om sneller te groeien.
De oeverrand
De oeverrand van onze vijver is een zeer delicate plaats. Het is derhalve
zeer belangrijk om veel aandacht te schenken aan de afwerking van de vijverrand.
Bovendien zijn er een aantal planten die er van houden om met de wortels
in een zeer vochtige bodem te staan, maar met de aanzet van de plant boven
het water. In dat opzicht is de oever de meest geschikte plaats. Let erop
dat de beplanting rond de vijver in overeenstemming is met de vijver.
De oeverrand moet perfect waterpas gemaakt worden. Als men dat niet goed
verzorgt, zal bij het vullen van de vijver het water op de laagste plaats
al overlopen, terwijl men op de hoogste plaats nog volop zicht heeft op
het Vijversubstraat.
Filter
Wat is uiteindelijk de functie van een filter?
Er zijn twee groepen: mechanische en biologische filters.
Mechanische filters
Bij dit type van filter wordt het afval verwijderd nog voor de omzetting
tot nitraat. Een goed voorbeeld daarvan is een vortex. Het water wordt door
een cycloon of zeefbocht gestuurd. Het afval verzamelt zich onder aan de
filter. Dagelijks laat men een deel water wegvloeien aan de onderzijde en
meteen wordt ook het afval verwijderd. Overigens zal men de vijver terug
bijvullen met nitraatvrij water. Daardoor vermindert meteen ook de concentratie
aan nitraat.
Biologische filters
Een biologisch filter is niets anders dan een goede huisvesting voor aërobe
bacteriën. Het zijn deze bacteriën die het afval omzetten naar nitraat.
Daar de tussenfasen zeer giftig zijn, hebben wij er alle belang bij om deze omzetting
zo vlug mogelijk te verwezenlijken. Met andere woorden: wij hebben nood aan een
grote hoeveelheid bacteriën. Er zijn twee essentiële voorwaarden voor
een goede biologische filter. Er moet veel oppervlakte zijn om zoveel mogelijk
bacteriën te huisvesten en het water moet zuurstofrijk zijn, daar de bacteriën
zuurstofbehoevend zijn.
Hoe men dat doet en met welke materialen is niet zo belangrijk. Zo maakte
men vroeger eerder gebruik van lava- en argexkorrels. Ingevolge de grote
hoeveelheid poriën was de ontwikkelde oppervlakte zeer groot. Men stelde
evenwel vast dat de afgestorven bacteriën niet wegspoelden, met als gevolg
dat het filtersubstraat na korte tijd vervuilde. De nieuwe bacteriën nestelen
zich moeilijk op de afgestorven specimen. Daarom is men een beetje afgestapt van
het gebruik van dergelijke materialen. Men gebruikt nu eerder glad materiaal met
een relatief grote oppervlakte. De dode bacteriën spoelen gemakkelijk weg
en maken plaats voor nieuwe. Borstels zijn daar een goed voorbeeld van, even als
de bio-ballen.
Aanleg van een foliezwemvijver
Een vijver gemaakt van vijverfolie heeft het grote voordeel dat u deze individueel
en naar eigen wens kunt vormgeven. Vooral bij zeer grote vijvers is vijverfolie
de beste oplossing. Een folievijver kan vrijwel het hele jaar aangelegd
worden, zolang de bodem niet bevroren is. Ook hier is een goede planning
voorwaarde voor een probleemloos verloop. Denk er van tevoren over na welke
soort folie en welke dikte u nodig heeft. Voor een zwemvijver bijvoorbeeld
raden wij u een foliedikte van minimaal 1.15 mm aan. Een goede folie is
EPDM of astryn.
